Home > Bez kategorii > Ludzie mniejszości Dong oraz ich święto na cześć bogini Samy

Ludzie mniejszości Dong oraz ich święto na cześć bogini Samy

Chiny jako kraj o niezwykle długiej i bogatej historii, są również krajem ogromnego zróżnicowania kulturowego, które pomimo upływu czasu, niezliczonych wojen, ujednolicenia państwa oraz przeprowadzenia szeregu reform, przetrwało aż do dzisiaj.

Na obszarze Państwa Środka, wyróżnić można aż 56 mniejszości narodowych. Wśród nich, najbardziej liczną stanowi mniejszość o nazwie Han (汉族 Hàn zú – Narodowość Han stanowi 98% ludności Tajwańskiej, 74% ludności Singapuru oraz 24,5% ludności Malezji. Narodowość Han jest najliczniejszą grupą etniczną na świecie, stanowi około 20% całej ludności świata i liczba ta szacowana jest na około 1,3 mld ludzi), do której należy aż 92% ludności chińskiej. Pozostałych 55 grup etnicznych, stanowi zatem jedynie 8% i z uwagi na tak wyraźną dysproporcję liczbową, nazywane są po chińsku: “少数民族”(shăo shù mín zú, czyli „nieliczne narodowości”) lub też “兄弟民族”(xiōng dì mín zú, czyli „narodowości braterskie”). Zgodnie z tradycją, wspólnymi przodkami wszystkich mniejszości etnicznych w Chinach są Żółty Cesarz (黄帝 Huángdì) oraz Yan Di (炎帝 Yán Dì, dosłownie „Płomienny Cesarz”, utożsamiany również z Shennongiem 神农 „Boskim Rolnikiem”, mitycznym chińskim cesarzem, który według legend i podań mitologicznych, nauczyć miał ludzi uprawy roślin), toteż wszyscy Chińczycy, bez względu na to z jakiej mniejszości pochodzą i czy obecnie znajdują się poza granicami państwa, nadają swojemu narodowi wspólną nazwę “炎黄孙子”(Yán Huáng sūn zi, czyli „wnuki Yana i Huanga” lub „potomkowie Yana i Huanga”).[1]

Jedną z pozostałych 55 chińskich mniejszości narodowych, jest grupa etniczna Dong, zwana po chińsku 侗族 (Dòng zú, pisana w języku mniejszości Dong to Geaml, a czytana Kamese, po angielsku Gam lub Kam). Głównymi terenami zamieszkiwanymi przez ludność mniejszości Dong, są prowincje Guizhou (贵州), Hunan (湖南) oraz region autonomiczny Guangxi (广西). Liczba ludności mniejszości Dong, to około 3 mln osób.

Przodków tej mniejszości narodowej, doszukiwać możemy się w plemionach Gan Yue (干越 Gān Yuè, Yue jako określenie ludzi pochodzących z południowych terenów Azji) lub też Luo Yue (骆越 Luò Yuè). Ponieważ nie zachowały się żadne historyczne zapiski potwierdzające, z których plemion tak naprawdę wywodzi się mniejszość Dong, toteż naukowcy nie są jednomyślni i z braku posiadania dowodów nie można potwierdzić żadnej z tych hipotez.

Nazwa tej mniejszości narodowej, pochodzi z określenia “溪洞”(xī dòng, 溪 jako strumyk, oraz 洞 jako dziura), jednostki administracyjnej ziem mniejszości Dong. Po utworzeniu Republiki Chińskiej, ziemie te oraz ich mieszkańcy, nazwani zostali jako grupa etniczna Dong.

Mniejszość Dong wykształciła również swój język, który zapisywany jest znakami chińskimi, lecz należy do niespokrewnionej z chińskim grupy języków dajskich.[2] Podobnie jak język chiński, język mniejszości Dong również należy do języków tonalnych. Na niektórych terenach występuje 5 tonów, a na innych aż 9 (dla odmiany, we współczesnym języku chińskim wyróżniamy 5 podstawowych tonów). Jeżeli mowa o kulturze oraz wierzeniach i zwyczajach religijnych tej mniejszości, to właśnie w nich, doszukiwać możemy się źródła, obchodzonego aż do czasów współczesnych, święta ku czci przodkini i bogini Samy (萨玛 – w języku mniejszości Dong, sylaba 萨 (sà) oznacza babkę ze strony ojca (祖母), natomiast 玛 oznacza pra (大), tak więc całe imię 萨玛 Sama, tłumaczone może być jako Prababka lub Przodkini).

Historia święta zaczyna się około tysiąc lat temu. Zgodnie ze słowami legendy, w czasach kiedy to plemię Dong było społeczeństwem matriarchalnym, pojawiła się heroiczna postać bohaterskiej kobiety, która odznaczyła się w historii Dong zarówno na polu politycznym, wojskowym, jak i kulturowym. Na imię było jej Sama (萨玛). Uczestniczyła ona w walkach prowadzonych przeciwko najazdom wrogich plemion i wsławiła się mnóstwem heroicznych czynów oraz licznymi zwycięstwami. Niestety, podczas jednej z walk, za sprawą wielkiego nieszczęścia, otoczona została przez wrogie wojska. Zwycięstwo czy też ucieczka były niemożliwe, ponieważ liczebność wojsk wroga dziesięciokrotnie przewyższała liczebność jej oddziału, toteż bohatersko poświęciła swoje życie w imię obrony swoich współtowarzyszy, jak i wszystkich wyznawanych przez nią zasad. Ludność mniejszości Dong, w celu uczczenia pamięci bohaterskiej przywódczyni, od czasów pamiętnych wydarzeń aż po dziś dzień, w trakcie pierwszego i drugiego miesiąca kalendarza księżycowego, obchodzi święto na jej cześć, co roku składając ofiarę upamiętniającą jej wielkie poświęcenie i odwagę.

W celu złożenia ofiary, w wiosce Dong otoczonej palisadowym murem, budowany jest pagórek czy też stos, który pełni rolę ołtarza i miejsca, w którym składana będzie ofiara (miejsce to nazywane jest w języku mniejszości Dong „Ransa”, „ran” oznacza dom, natomiast „ransa” oznacza „dom babki”, „dom przodkini”, który określany jest jako „rodowa świątynia Samy” bądź też „rodowa świątynia Świętej Matki”). Za czasów panowania dynastii Qing (清朝 Qīng cháo 1644-1911), otwarte ołtarze, przebudowane zostały na „Ransama” („dom Samy”), a co ciekawe znaleźć można było tam kaplicę, która jednak nie zawierała żadnego rzeźbionego wizerunku Samy. W samej kaplicy postawiono duży czarny parasol, a pod nim kilka kamieni, które symbolizować miały szczęście i dobre zdrowie, zarówno Samy, jak i ludności Dong, pod skrzydłami opiekuńczego ducha Samy.

Podczas obchodów dorocznego święta Samy, urządzane są liczne parady, w trakcie których uczestnicy ubrani są w tradycyjne stroje mniejszości narodowej Dong, wykonywane są tradycyjne tańce i pieśni będące ważnym elementem kultury owej mniejszości. 15 lutego bieżącego roku, w prowincji Guizhou w południowozachodnich Chinach, rozpoczęły się kolejne coroczne obchody tego święta, które za każdym razem gromadzą licznych widzów. Jak co roku parada występujących aktorów, tancerzy, piosenkarzy i akrobatów, rozpoczynając swój marsz od bram wioski, maszerowała w takt muzyki oraz tradycyjnych pieśni, po raz kolejny oddając cześć historycznej bohaterce, która swoimi heroicznymi czynami zasłużyła na miano bogini i zasiadła wśród bóstw.

Filmiki na temat kultury Dong:

  1. https://www.youtube.com/watch?v=SwWoE-h3GxE
  2. https://www.youtube.com/watch?v=LQn0PEr8Kj0

Źródła:

  1. http://news.xinhuanet.com/culture/2016-02/16/c_128722427.htm
  2. http://www.china.org.cn/photos/2016-02/16/content_37796522.htm
  3. http://traditions.cultural-china.com/en/115Traditions3395.html
  4. http://www.globaltimes.cn/content/968727.shtml
  5. http://news.xinhuanet.com/english/photo/2016-02/15/c_135100809_2.htm
  6. http://baike.baidu.com/link?url=sNmo9PKHXNHK45Nr2f_tYaXGWE02MgI5ywScu2b_wwE7usqIXl-hIIgzha-jFAOXtN0yQRjvvnW0V1Jx0nN_EK
  7. http://baike.baidu.com/link?url=9jdo-nY11WCUqTJC1pgyaCylVm3f0wKIUSCpp_z4hSNsUufra19qoQ8oQbpkVYf7IepA-UmzKBG0lefORAjuPq
  8. http://baike.baidu.com/view/1479360.htm

[1] 《中国文化》, 顾伟列

[2] Języki dajskie – rodzina językowa, obejmująca szereg używanych w południowo-wschodniej Azji i południowych Chinach.

Autor zdjęcia: gill_penney

Natalia Wysocka
Absolwentka Poznańskiej WSJO na kierunku sinologii, obecnie kończy studia magisterskie na tym samym kierunku, na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Swoje zainteresowania językiem chińskim oraz kulturą Państwa Środka zgłębiała i poszerzała podczas kursu językowego na Tajwanie oraz na rocznym stypendium językowym w kontynentalnych Chinach, w Chengdu stolicy prowincji Syczuan. Wolontariuszka Bookworm Literary Festival 2014 w Chengdu, tłumacz i lektor języka chińskiego, miłośniczka podróży oraz dobrej książki.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *