Home > Gospodarka i Polityka > Xi Jinping w Polsce – wstępna próba podsumowania

Xi Jinping w Polsce – wstępna próba podsumowania

W dniach od 19 do 21 czerwca z wizytą w Polsce przebywał przewodniczący ChRL Xi Jinping. Jest to pierwsza wizyta w RP chińskiego notabla tak wysokiego szczebla od 12 lat – w 2004 r. odwiedził Polskę pełniący wówczas funkcję przewodniczącego ChRL Hu Jintao.

Trwająca trzy dni wizyta chińskiego przywódcy w naszym kraju obfitowała w liczne wydarzenia. Podpisano umowę o strategicznym partnerstwie. Odbyło się Polsko-Chińskie Forum Ekonomiczne, w trakcie którego współpracę nawiązały polskie i chińskie przedsiębiorstwa. Xi Jinping oraz Andrzej Duda otworzyli również nowe polskie połączenie na mapie projektu „One Belt, One Road”. Wizyta Xi Jinpinga rozbudziła w polskich elitach politycznych i gospodarczych wielkie nadzieje. Czy są one realne? Dorobek trzydniowej wizyty warto poddać chociażby wstępnemu podsumowaniu.

Sukcesy wizyty – umowy pomiędzy polskimi i chińskimi firmami, otwarcie nowego połączenia na „Nowym Jedwabnym Szlaku”

Do największych sukcesów minionej wizyty należy sześć umów, jakie podpisały między sobą przedsiębiorstwa polskie i chińskie. Wymieńmy je po kolei. Umowę na import polskich produktów spożywczych (mleko) podpisały SM Mlekpol i Chinatrex Corporation. Porozumienie odnośnie sprzedaży do Chin polskich wyrobów farmaceutycznych zawarły Polfarmex oraz Grupa Maspex z przedsiębiorstwem Wuhan Tongyuan. Podpisano także dwa porozumienia lotnicze. Jiangsu Lantian Aerospace Industrial Park zawarło umowę z firmami Margański i Bajera[i].

Bardzo ważnym elementem wizyty Xi Jinpinga w Polsce była zgoda ChRL na zwiększenie dostępu polskich jabłek do chińskiego rynku. Zhi Shuping, minister odpowiedzialny za badanie jakości żywności, powiedział, iż „w przypadku jabłek otwieramy drzwi; cała reszta należy już do przedsiębiorców” i dodał również, że „chińscy konsumenci znają polską żywność i wiedzą, że jest bezpieczna”. Ogólna wartość eksportu polskich towarów rolno-spożywczych wyniosła 127 mln euro. Dzięki powyższym umową w tym roku z pewnością będzie większa[ii].

Istotnym krokiem w polsko-chińskiej współpracy, jaki został postawiony podczas wizyty chińskiego przywódcy było otwarcie kolejnego polskiego połączenia kolejowego na trasie projektu „One Belt, One Road”. Prezydent Andrzej Duda i przewodniczący Xi Jinping przywitali wspólnie w Warszawie pociąg, który przybył z Chengdu[iii]. Skład liczył 22 wagony wypełnione częściami samochodowymi i elektroniką z Chin[iv]. Polska coraz aktywniej włącza się w globalny chiński projekt geopolityczny i geoekonomiczny.

Chiński rynek wciąż zamknięty dla polskiej wieprzowiny

Aby wizytę Xi Jinpinga nazwać całkowitym sukcesem zabrakło jednej, ale za to bardzo istotnej umowy: otwarcia chińskiego rynku dla polskiej wieprzowiny. Odkąd na terenie polski pojawiły się przypadki ASF (afrykańskiego pomoru świń), Chiny blokują polskim producentom wieprzowiny dostęp do swojego rynku. Minister Zhi Shuping pytany o możliwość ponownego otwarcia chińskiego rynku dla polskiej wieprzowiny stwierdził: „Jeżeli uda nam się wypracować w sposób merytoryczny techniczne podejście, w jaki sposób rozgraniczyć obszary dotknięte ASF, będzie to sposób na to, by można było wznowić eksport wieprzowiny do Chin”[v]. Nie łatwo jest powiedzieć w jakim stopniu embargo na polską wieprzowinę jest faktycznie wynikiem chińskich obaw przed ASF, zaś na ile przejawem troski władz ChRL o ochronę własnego rynku. Bardzo wiele będzie tutaj zależało od dobrej woli Pekinu. Wciąż więc musimy czekać na ostateczne ustalenia rządów Polski i Chin w tej sprawie.

Strategiczne partnerstwo polsko-chińskie: realna koncepcja, czy miraż?

Niejako ukoronowaniem odwiedzin przewodniczącego Xi Jinpinga w Polsce było podpisanie oświadczenia o strategicznym partnerstwie. W ramach tego oświadczenia Polska i Chiny zapowiedziały, że pogłębią wzajemną kooperację w następujących obszarach: gospodarce, handlu, finansach, transporcie, logistyce, infrastrukturze, lotnictwie cywilnym, energetyce, rolnictwie, handlu elektronicznym, technologii i ochronie środowiska[vi]. Zapowiedziano również dalszą kooperację w kwestii projektu „One Belt, One Road”[vii].

Słowa zawarte w podpisanym kilka dni temu oświadczeniu wskazują na szczere zaangażowanie obu stron w rozwijaniu dalszej kooperacji. Towarzyszą im również kolejne kroki. Polska pragnie pogłębiać współpracę w ramach „Nowego Jedwabnego Szlaku”. W planach jest budowa wielkiego centrum komunikacyjnego pod Łodzią[viii]. Liczba przewozów kolejowych pomiędzy Chengdu i Łodzią ma wzrosnąć z 10 dotychczasowych do 50 w 2018 r[ix].

Czy nakreślone przez stronę chińską i polską wizje dalszego rozwoju współpracy są realne? Z dzisiejszej perspektywy trudno powiedzieć – budowa projektu „One Belt, One Road” ma trwać aż 33 lata. Powodzenie kooperacji jest uzależnione od kilku kwestii. Na większości z nich Polska ma bardzo nikły wpływ.

Po pierwsze, bardzo istotne znaczenie ma dalsza kondycja gospodarcza Chińskiej Republiki Ludowej. Chiny obecnie znajdują się w trakcie transformacji modelu gospodarczego. Kluczowa dotąd rola eksportu i inwestycji wewnętrznych ma zostać zastąpiona przez konsumpcje wewnętrzną, większą innowacyjność oraz troskę o ochronę środowiska. Jest to proces potrzebny, ale i bardzo trudny. Jeśli Chinom nie uda się transformacja gospodarcza, to najpewniej doświadczą kryzysu ekonomicznego. W takim wypadku budowa projektu „One Belt, One Road” zostanie przerwana, lub całkowicie zarzucona.

Po drugie, wiele zależy od międzynarodowej koniunktury. Nowy Jedwabny Szlak jest projektem uderzającym w amerykańską dominację nad globem. W związku z tym Amerykanie podejmują liczne starania, aby budowę tej koncepcji zatrzymać. Amerykanie rywalizując Chinami zaproponowali dwie umowy gospodarcze: dla półkuli zachodniej Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP) oraz dla półkuli wschodniej Trans-Pacific Partnership (TPP). Stany Zjednoczone usiłują również nakłonić niektóre państwa współtworzące koncepcje „One Belt, One Road” do przyjęcia postawy proamerykańskiej. Dotyczy to w szczególności takich krajów, jak Rosja i Indie. Jeśli Waszyngtonowi powiedzie się idea kooperacji z Rosją, będzie to miało dla Polski bardzo negatywne konsekwencje. Amerykanie i Rosjanie rozpoczną wspólne przeciwważenie lądowej odnogi „Nowego Jedwabnego Szlaku”. Niewykluczone, że im się to uda i w konsekwencji Polska nie skorzysta na tym projekcie.

Po trzecie, realizacja pewnych zdań leży także po polskiej stronie. Chociaż Polska posiada pewien potencjał do kooperacji z ChRL, to póki co zbyt wiele temu mocarstwu zaoferować nie jesteśmy w stanie. Naszym głównym produktem eksportowym do Chin są wytwory przemysłu spożywczego. Jeśli chcemy bardziej skorzystać na współpracy z Chinami, to sama Polska koniecznie musi przejść dalszą modernizację gospodarczą. Może nam w tym pomóc realizacja tzw. „Planu Morawieckiego”.

Miniona wizyta przewodniczącego Xi Jinpinga w Polsce stanowi istotny krok w pogłębieniu polsko-chińskiego partnerstwa. Wszelako bardzo trudno jest prognozować, czy spełni ona pokładane w niej przez obie strony nadzieje. Jej powodzenie zależy od kwestii na które Chiny mają często ograniczony wpływ, zaś Polska żaden. Ponadto potencjał drzemiący w kooperacji Polski i ChRL wciąż nie został jeszcze w pełni wykorzystany.

[i] Por. M. Grzegorczyk, Nowe umowy polsko-chińskie, „Puls Biznesu” 2016, nr 116 z 21 VI, s. 10.

[ii] Por. Chiński minister: otwieramy drzwi na polskie jabłka, www.pb.pl, 25 VI 2016.

[iii] Pociąg towarowy „China Railway Express” przyjechał do Warszawy, www.bankier.pl, 25 VI 2016.

[iv] Tamże, 25 VI 2016.

[v] Chiński minister…, www.pb.pl, 25 VI 2016.

[vi] Prezydenci Polski i Chin podpisali oświadczenie o strategicznym partnerstwie, www.bankier.pl, 25 VI 2016.

[vii] Tamże, 25 VI 2016.

[viii] B. Góralczyk, Polska w centrum chińskiego zainteresowania, „Puls Biznesu” 2016, nr 116 z 21 VI, s. 11.

[ix] Tamże.

Stanisław Niewiński
Absolwent studiów magisterskich Uniwersytetu Opolskiego na kierunku politologia oraz studiów podyplomowych Politechniki Opolskiej na kierunku zarządzanie międzykulturowe UE-Chiny. Współpracownik Instytutu Konfucjusza w Opolu. Wieloletni publicysta miesięcznika „Stosunki Międzynarodowe” i portalu „Centrum Studiów Polska-Azja”. Właściciel bloga „Geopolityka Azji Wschodniej”. Specjalizuje się w zagadnieniach geopolitycznych oraz geo-ekonomicznych dotyczących Azji Wschodniej i Południowowschodniej

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *